อยากเห็นเป็นรูปธรรมมากกว่าการลงนามบันทึกความตกลง
ดร.
นิพนธ์ นาคสมภพ
สคบ.
จัดพิธีลงนามบันทึกความตกลงการดำเนินงานร่วมกันระหว่างหน่วยงานภาครัฐและเอกชน 10
แห่ง ไปเมื่อวันที่ 3 เมษายน 2556 เพื่อสร้างความเข้าใจในการบังคับใช้กฎหมายที่อยู่ในอำนาจและหน้าที่ของแต่ละหน่วยงาน และเพื่อให้โทรทัศน์ทุกช่องได้ดำเนินการให้ถูกต้อง
หน่วยงานที่ลงนามประกอบด้วย กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กสทช. อย.
สคบ. สมาคมโฆษณาฯ สมาคมโทรทัศน์ดาวเทียมฯ สมาคมผู้ประกอบการเคเบิลฯ
สมาคมเคเบิลฯ ไทยคม และ ดีทีวี โดยมีข้อตกลงร่วมกันว่าจะร่วมกันส่งเสริมและสนับสนุนการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร
รวมทั้งเผยแพร่ความรู้เพื่อคุ้มครองผู้บริโภค จะแลกเปลี่ยนความรู้ ข้อมูลข่าวสาร
ฐานข้อมูลและความคิดเห็นเพื่อร่วมกันแก้ไขปัญหาและอุปสรรค์ที่อาจเกิดขึ้นระหว่างหน่วยงาน
ให้เกิดความคล่องตัวและรวดเร็ว จะสนับสนุนการบังคับใช้กฎหมายที่อยู่ในอำนาจของแต่ละหน่วยงานให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
และอาจจัดตั้งคณะทำงานร่วมประกอบด้วยผู้แทนทั้ง 10
แห่ง และผู้เชี่ยวชาญด้านที่เกี่ยวข้อง
หลังจากการลงนามร่วมกัน ทั้ง อย. สคบ. และสมาคมโฆษณาฯ ได้จัดเสวนาต่อซึ่งผมเห็นว่าเป็นประโยชน์ต่อผู้ที่ได้รับใบอนุญาตช่องรายการโทรทัศน์ทั้งดาวเทียมและเคเบิล
จึงเก็บมาเล่าให้ฟ้ง
อาหารและยา ภญ. ศรีนวล กรกชกร รองเลขา อย. ได้อธิบายถึงความปลอดภัย
อันตรายและการเยียวยาที่ผู้บริโภคจะได้รับจากความเสียหายที่เกิดขึ้นจากยา
เครื่องมือแพทย์ และอาหาร ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่เข้าปากทุกชนิดและที่ไม่เข้าปากแต่มีผลต่อร่างกายและจิตใจบางชนิดต้องขออนุญาต
ข้อมูลสำคัญที่คนทีวีต้องรู้คือการโฆษณายาแผนปัจจุบันและยาแผนโบราณที่ใช้สำหรับบำรุงร่างกาย
ด้วยวิธีขายผ่านศูนย์รับโทรศัพท์และขายตรงทำไม่ได้
ส่วนการผลิตงานโฆษณาอาหารและยา อย่างน้อยต้องเข้าใจว่า
ถ้อยคำที่ห้ามใช้ในการโฆษณา คำพูดที่ใช้ในโฆษณาอาหารและถูกห้ามมาแล้ว คือ คำที่กล่าวอ้างถึงคุณภาพที่มีความหมายว่า
ที่สุด ยอด วิเศษ ดีเลิศ เด็ดขาด
ศักดิ์สิทธิ์ หรือมหัศจรรย์ และคำพูดที่ทับถมเปรียบเทียบ ผลิตภัณฑ์อื่นที่ไม่ใช่ยาห้ามแสดงสรรพคุณว่ามีฤทธิ์ในการบำบัด
บรรเทา รักษา หรือ ป้องกันโรค เพราะคำเหล่านี้ทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิดว่าเป็น “ยา”
โรคที่ห้ามไม่ให้โฆษณา
บางโรคที่ทางการแพทย์เห็นว่าการโฆษณามีผลให้ผู้บริโภคมีความเสี่ยงต่อชีวิตมากขึ้นก็จะไม่ให้ใช้ในการโฆษณา
เช่น เบาหวาน
มะเร็ง เอดส์ อัมพาต วัณโรค โรคเรื้อน
โรคหรืออาการของโรคของสมอง หัวใจ ปอด ตับ ม้าม และไต
บุคคลที่ห้ามโฆษณา ห้ามนำบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข หรือทําให้เข้าใจได้ว่าเป็นบุคคลดังกล่าวเป็นผู้แนะนำ
รับรอง หรือเป็นผู้แสดงแบบ
เอกสารต้องตรวจสอบ เอกสารประกอบการโฆษณาคือใบอนุญาตโฆษณา เป็นข้อมูลสำคัญที่ต้องตรวจสอบก่อนเผยแพร่
อาหารและยารายที่ไม่มีเอกสารการอนุญาตประกอบเป็นความผิดโดยเจตนาของผู้ทำการโฆษณาโดยตรง แต่สิ่งที่คาดไม่ถึงคือเอกสารอนุญาตโฆษณาทั้งอาหารและยาปลอมหรือเนื้อหาที่โฆษณาไม่ตรงกับที่ได้รับอนุญาต
ผลิตภัณฑ์ประกอบฉาก หลายครั้งที่ผมเห็นพิธีกรโฆษณาแนะนำผลิตภัณฑ์ถูกต้องทุกอย่าง แต่ข้างๆ
ผลิตภัณฑ์ที่ถูกต้องล้อมรอบด้วยอาหารหรือยานำเข้าที่ไม่เคยขอแม้แต่จดแจ้ง
ใบอนุญาตนำหรือสั่งอาหารเข้ามาในราชอาณาจักร
หากไม่แน่ใจว่าเอกสารการอนุญาตโฆษณาเป็นของจริงหรือไม่ ให้ตรวจสอบกับอย. ก่อน โดยโทรไปที่สายด่วน อย. 1556
ผู้บริโภค คุณบัณฑิต ตั้งประเสริฐ รองเลขา สคบ.
ซึ่งมีหน้าที่โดยตรงในการคุ้มครองผู้บริโภค
ได้ชี้แจงถึงกฎหมายซึ่งสรุปได้ว่าสื่อ ไม่ว่าจะเป็นเนื้อหารายการ ข้อเขียน
หรือโฆษณา
ต้องไม่กล่าวเท็จหรือทำให้เข้าใจผิดในสาระสำคัญเพื่อประโยชน์ทางการค้า ทั้งนี้เพื่อคุ้มครองผู้บริโภค
สิทธิของผู้บริโภคที่ต้องดูแลมี 5 ประการ
คือ สิทธิ์ในการบริโภคข่าวสาร อิสรภาพในการรับข่าวสาร ความปลอดภัยในการรับข่าวสาร ความเป็นธรรมในการทำสัญญา และการชดเชยค่าเสียหาย
การดูแลผู้บริโภคส่วนใหญ่จะเน้นไปที่โฆษณา
เพราะวัตถุประสงค์ของการโฆษณาคือสร้างความต้องการให้เกิดขึ้นกับผู้บริโภค ซึ่งโฆษณานั้นจะต้องไม่ใช้ข้อความที่เป็นการไม่เป็นธรรมต่อผู้บริโภคหรือใช้ข้อความที่อาจก่อให้เกิดผลเสียต่อสังคมเป็นส่วนรวม
ทั้งนี้ไม่ว่าข้อความดังกล่าวนั้นจะเป็นข้อความที่เกี่ยวกับแหล่งกำเนิด สภาพ คุณภาพ
หรือลักษณะของสินค้าหรือบริการ ตลอดจนการส่งมอบ การจัดหา
หรือการใช้สินค้าหรือบริการ
คุณทรงศิริ
จุมพล รก. ผอ. คุ้มครองผู้บริโภค
ชี้แจงว่า ผลิตภัณฑ์ที่โฆษณาเกินจริงนั้นไม่ได้เป็นเพียงข้อกล่าวหา แต่เป็นสิ่งที่ผู้โฆษณาต้องพิสูจน์ว่าทำได้จริง
การโฆษณากรณีที่เป็นการลด แลก แจก แถม เสี่ยงโชค ชิงรางวัล
เหล่านี้ต้องขออนุญาต
การโฆษณาให้สั่งซื้อสินค้าทางโทรทัศน์ต้องมีทะเบียนใบอนุญาตขายตรง
คุณวิทวัส ชัยปาณี
นายกกิตติมศักดิ์สมาคมโฆษณา ให้ความเห็นว่าโทษที่ทาง อย. และ สคบ. ลงโทษเป็นโทษที่ไม่มาก เช่น จับได้ปรับ 5,000.
บาท แต่ความจริงเป็นการปรับรายวัน หลายๆ
วันก็เป็นแสนเป็นล้านก็เคยมี
โฆษณาบางชิ้นไม่น่าจะผิดกฎหมายแต่ก็ผิดจนได้ เช่น เครื่องเล่น DVD เล่นแผ่นผีได้
แต่ก็มีถ้อยคำจำนวนมากที่ตัดสินยาก
ต้องดูที่เจตนา
โทรทัศน์บางรายการเห็นว่าทั้ง อย.
และ สคบ. เข้มงวดกับโฆษณาจึงเอาใจใส่ไม่ให้โฆษณาผิดกฎหมาย เลี่ยงเอาไปไว้ในบางส่วนของรายการ ไม่ว่าจะเอาไว้ในช่วงโฆษณาหรือช่วงรายการก็มีความผิดเหมือนกันเพราะถือว่าเป็นเนื้อหาที่ให้ประชาชนเห็นหรือทราบข้อความเพื่อประโยชน์ในทางการค้าสื่อโฆษณา
ผมเชื่อว่าการลงนามบันทึกความตกลงครั้งนี้เป็นจุดเริ่มต้นที่ดี
แต่จะประสบความสำเร็จได้ก็ต่อเมื่อ
เจ้าภาพลงมือปฏิบัติมากกว่าเอาบันทึกไปเก็บไว้ในลิ้นชัก
ต้องถ่ายอำนาจให้สมาคมวิชาชีพแต่ละแขนงไปพร้อมกับหน้าที่ๆ
ให้เขาไปกำกับกันเอง
ตั้งศูนย์ที่ปรึกษาวิชาชีพที่มีความรู้เกี่ยวกับกฎหมายการแพร่ภาพและเสียง (one stop
service)
วางแผนต่อเนื่องส่งเสริมและแนะนำสินค้าที่มีในตลาดให้ผู้บริโภครู้จักและเกิดความมั่นใจว่าสิ่งที่เลือกบริโภคมีคุณค่าสมราคา
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น